25 Ocak 2026 Pazar

Siyasi Makale: Federalist 4

Aynı Konu Devam Ediyor: Dış Güç ve Nüfuzdan Kaynaklanan Tehlikeler Hakkında

New York Eyaleti Halkına:

SON makalem, diğer uluslara verilen ADALETLi savaş nedenlerinin insanların maruz kalabileceği tehlikeye karşı, halkın güvenliğinin neden en iyi şekilde birlik yoluyla sağlanabileceğine dair birkaç neden sıraladı; ve bu nedenler, bu tür sebeplerin yalnızca daha nadiren belirtilmekle kalmayıp, aynı zamanda eyalet hükümetleri veya önerilen küçük konfederasyonlar yerine ulusal bir hükümet tarafından daha kolay bir şekilde çözümlenebileceğini göstermektedir.

John Jay (1745-1829)
Ancak Amerika halkının YABANCI güçlerden gelebilecek tehlikelere karşı güvenliği, yalnızca diğer uluslara ADALETLi savaş nedenleri vermemelerine değil, aynı zamanda kendilerini düşmanlığa veya hakarete DAVET ETMEYECEK bir duruma yerleştirmelerine ve sürdürmelerine bağlıdır; çünkü savaşın haklı nedenlerinin yanı sıra İDDİA EDİLMİŞ nedenlerinin de olduğunun gözlemlenmesine gerek yoktur.

İnsan doğası açısından ne kadar utanç verici olursa olsun, genel olarak ulusların, bir şey elde etme umutları olduğunda savaşacakları fazlasıyla doğrudur; hayır, imparatorlar genellikle uluslarının bundan hiçbir şey elde edemeyeceği durumlarda bile savaş yaparlar, sadece kişisel nedenler, askeri zafere susamışlık, kişisel intikam, hırs veya kendi ve ailelerini güçlerini büyütmek uğruna savaş başlatırlar. Bunlar ve diğer çeşitli nedenler, yalnızca hükümdarın zihnini etkileyen bu olaylar, onu çoğu zaman adaletin ya da halkının sesinin ve çıkarlarının onaylamadığı savaşlara sürükler. Ancak, mutlak monarşilerde daha yaygın olan ama dikkatimizi hak eden bu savaş teşviklerinden bağımsız olarak, krallar kadar ulusları da etkileyen başkaları da vardır; ve incelendiğinde bunların bazılarının göreceli durumumuz ve koşullarımızdan kaynaklandığı görülecektir.

Fransa ve ingiltere ile balıkçılıkta rakibiz ve kendi başlarına verilen ödüller veya yabancı balıklara uygulanan vergilerle bunu engellemeye yönelik çabalara rağmen, onların pazarlarını onlardan daha ucuza tedarik edebiliyoruz.

Onlarla ve diğer birçok Avrupa ülkesi ile denizcilik ve taşıma ticaretinde rakibiz; ve onlardan herhangi birinin bizim geliştmemizi görmekten mutluluk duyacağını varsayarsak kendimizi aldatmış oluruz; çünkü bizim taşıma ticaretimiz onlarınkini bir nebze azaltmadan artamayacağı için, onu teşvik etmekten çok kısıtlamak onların çıkarınadır ve onların politikası olacaktır.

Çin ve Hindistan ile yapılan ticarette, birden fazla ülkeye müdahale ediyoruz, onların tekelleştirdiği avantajlardan pay almamızı sağladı ve böylece eskiden onlardan satın aldığımız malları şimdi kendimiz sağlıyoruz.  

Kendi ticaretimizin kendi gemilerimizle genişletilmesi, bu kıtada veya yakınında toprak sahibi olan hiçbir uluslara zevk veremez, çünkü ürünlerimizin ucuzluğu ve mükemmelliği, çevre koşulları ve tüccarlarımızın ve denizcilerimizin girişimciliği ve adresiyle birleştiğinde, bu bölgelerin sağladığı avantajlardan bize, onların ilgili hükümdarlarının istek ve politikalarına göre daha büyük bir pay verecektir. 

İspanya bir yandan Mississippi'yi üzerimize kapatmanın uygun olduğunu düşünüyor, diğer yandan Britanya bizi Saint Lawrence'ın dışında tutuyor; İkisi de kendileriyle bizim aramızda bulunan diğer suların karşılıklı ilişki ve ticaret aracı olmasına izin vermeyeceklerdir. 

Sağduyuya uygunsa daha geniş ve ayrıntılı olabilecek bu ve buna benzer değerlendirmelerden, kıskançlıkların ve tedirginliklerin yavaş yavaş diğer ulusların zihinlerine ve kabinelerine kayabileceğini ve böyle bir beklenti içinde olmamamız gerektiğini görmek kolaydır, karada ve denizde birlik, güç ve sonuç açısından ilerlememizi kayıtsızlık ve soğukkanlılıkla değerlendirmelerini beklememeliyiz. 

Amerikan halkı, savaşa teşviklerin bu koşullardan ve şu anda çok açık olmayan başka durumlardan kaynaklanabileceğinin ve bu tür teşviklerin uygun zaman ve operasyon fırsatı bulduğunda, onları renklendirme ve haklı çıkarma iddialarının işe yaramayacağının bilincindedir. Bu nedenle, onları böyle bir duruma sokmak ve bu durumda tutmak için birliği ve iyi bir ulusal hükümeti gerekli mi görüyorlar savaşa DAVET ETMEK yerine savaşı bastırmaya ve caydırmaya yönelecekler. Bu durum mümkün olan en iyi savunma durumundan oluşur ve zorunlu olarak hükümete, silahlara ve ülkenin kaynaklarına bağlıdır.

Bütünün güvenliği bütünün çıkarınadır ve bir hükümet olmadan sağlanamaz, kaç tane olursa olsun birden fazla söz konusu nesneye göre iyi bir hükümetin diğerlerinden daha yetkin olup olmadığını araştıralım. 

Bir hükümet, Birliğin hangi bölgesinde bulunursa bulunsun en yetenekli kişilerin yetenek ve deneyimlerini değerlendirebilir ve bunlardan yararlanabilir. Tek tip politika ilkelerine göre hareket edebilir. Çeşitli parçaları ve üyeleri uyumlu hale getirebilir, asimile edebilir ve koruyabilir ve öngörü ve önlemlerinin faydalarını her birine genişletebilir. Antlaşmaların oluşturulmasında bütünün çıkarını ve parçaların özel çıkarlarını bütünün çıkarlarıyla bağlantılı olarak dikkate alacaktır. Bütünün kaynaklarını ve gücünü herhangi bir parçanın savunması için uygulayabilir ve bunu eyalet hükümetlerinin veya ayrı konfederasyonların uyum ve sistem birliği eksikliği nedeniyle yapabileceğinden daha kolay ve hızlı bir şekilde yapabilir. Milisleri tek bir disiplin planı altına yerleştirebilir ve subaylarını Baş Sulh Hakimi'ne uygun bir itaat hattına yerleştirerek, onları adeta tek bir birlik halinde birleştirecek ve böylece onları bölünmüş olmaktan daha verimli hale getirecektir, böylece on üç veya üç veya dört ayrı bağımsız parçaya bölünmelerinden daha etkili olur.

Eğer İngiliz milisleri İngiltere hükümetine itaat etseydi, İskoç milisleri İskoçya hükümetine itaat etseydi ve Galli milisler Galler hükümetine itaat etseydi Britanya'nın milis kuvvetleri ne olurdu? Bir istila olduğunu varsayalım; Bu üç hükümet (eğer anlaşırlarsa) ilgili tüm güçleriyle düşmana karşı Büyük Britanya'nın tek hükümeti kadar etkili bir şekilde hareket edebilecek mi? 

Britanya'nın filoları hakkında çok şey duyduk ve eğer akıllı olursak, Amerika'nın filolarının da dikkat çekebileceği bir zaman gelebilir. Ancak eğer bir ulusal hükümet Britanya'nın denizciliğini burayı denizciler için bir çocuk yuvası haline getirecek şekilde düzenlemeseydi; eğer bir ulusal hükümet filo oluşturmak için gerekli tüm ulusal araçları ve malzemeleri ortaya çıkarmasaydı, onların cesareti ve kükremeleri asla işe yaramazdı. Bırakın İngiltere'nin kendi navigasyonu ve filosu olsun - İskoçya'nın kendi navigasyonu ve filosu olsun - bırakın Galler'in kendi navigasyonu ve filosu olsun - bırakın İrlanda'nın kendi navigasyonu ve filosu olsun - Britanya imparatorluğunu oluşturan dört parçanın herbirinin kendi altında olmasına izin verin bağımsız hükümetler olarak ve her birinin ne kadar kısa sürede bir birleri ile karşılaştırıldığında önemsizleşeceklerini algılamak kolaydır. 

Bu gerçekleri kendi durumumuza uygulayalım. Amerika'yı on üç veya dilerseniz üç veya dört bağımsız hükümete bölünmüş halde bırakın - hangi orduları kurabilir ve ödeyebilirler - hangi filolara sahip olmayı umabilirler? Eğer biri saldırıya uğrarsa diğerleri onun yardımına koşup kanlarını ve paralarını onu savunmak için harcayacaklar mı? Ya da aldatıcı vaatlerle tarafsızlığa itilmeleri ya da belki de kıskandıkları ve onlardan daha önemli gözüken komşuları uğruna huzurlarını ve mevcut güvenliklerini tehlikeye atmayı reddedemeyecek kadar kendi barışlarına düşkünlüğü tarafından baştan çıkarılma tehlikesi olmaz mıydı? Her ne kadar bu tür bir davranış akıllıca olmasa da yine de doğaldır. Eski Yunan devletlerinin ve diğer ülkelerin tarihleri bu tür örneklerle doludur ve sık sık yaşananların benzer koşullar altında yeniden yaşanması ihtimal dışı değildir. 

Ancak işgal edilen Devlete veya konfederasyona yardım etmeye istekli olabileceklerini itiraf edin. Savaşçı ve para yardımları nasıl, ne zaman ve hangi oranda sağlanacaktır? Müttefik ordulara kim komuta edecek ve emirlerini hangisinden alacaktır? Barış şartlarını kim belirleyecek ve anlaşmazlık durumunda hangi hakem aralarında karar verecek ve kabul etmeye zorlayacaktırCeşitli zorluklar ve rahatsızlıklar böyle bir durumdan ayrılamaz; oysa genel ve ortak çıkarları gözeten, bütünün güçlerini ve kaynaklarını birleştirip yönlendiren tek bir hükümet, tüm bu sıkıntılardan kurtulacak ve halkın güvenliğine çok daha fazla katkıda bulunacaktır.

Ancak durumumuz ne olursa olsun, ister tek bir ulusal hükümet altında sıkı bir şekilde birleşmiş olsun, ister birkaç konfederasyona bölünmüş olsun, yabancı ulusların onu tam olarak olduğu gibi bilecekleri ve görecekleri kesindir; ve bize karşı buna göre davranacaklar. Ulusal hükümetimizin verimli ve iyi yönetildiğini, ticaretimizin ihtiyatlı bir şekilde düzenlendiğini, milislerimizin düzgün bir şekilde organize edildiğini ve disipline edildiğini, kaynaklarımızın ve mali durumlarımızın ihtiyatlı bir şekilde yönetildiğini, kredimizin yeniden tesis edildiğini, halkımızın özgür, mutlu ve birleşmiş olduğunu görürlerse, kırgınlığımızı kışkırtmak yerine dostluğumuzu geliştirmeye daha yatkın oluruz. Öte yandan, eğer bizi ya etkili bir hükümetten yoksun bulurlarsa (yöneticilerine göre her eyalet doğru ya da yanlış yapıyorsa uygun görünebilir) ya da üç ya da dört bağımsız ve muhtemelen uyumsuz cumhuriyete ya da konfederasyona bölünmüş olduğumuzu görürlerse; bir tanesi İngiltere'ye, Fransa'ya bir başkası ve İspanya'ya bir üçüncüsü ve belki de bu üçü bu hükümetleri birbirine karşı kullanacaklardır, Amerika onların gözünde ne kadar zavallı bir figür haline gelecektir! Sadece küçümsemelerine değil aynı zamanda öfkelerine de ne kadar sorumlu olacak ve ne kadar çabuk satın alınan deneyimler, bir halkın veya ailenin bu kadar bölündüğü zaman asla kendilerine karşı olmamayı başaramazlar.

PUBLIUS.

Jay, J. (1787 November 7)  Federalist 4. The Independent Journal. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2023/09/federalist-no-4-author-john-jay.html

24 Ocak 2026 Cumartesi

Türkçe Ders 2: Ab Nedir?

Türkçe sözlükte ab kelimesi geçmektedir. Ab nedir? 

Ab Farsça ve Kürtçe bir kelimedir ve su anlamına gelir. Kürtçe'de b yerine v kullanılır. Farsça'da ab Kürtçe'de av dır. Farsça ve Kürtçe Proto-Iranlı dillerdir ve yakın akrabalardır.

Abdest genelde, islam dinine göre, ibadet öncesi su kullanılarak temizlenmek anlamına gelir.

Babam abdest almaya gitti. 

ab Farsça su anlamına gelir ve dest hem Kürtçedir hem de Farsçadır -el anlamına gelir. Farsça ve Kürtçe'de  abdest asıl anlamında kurllanılır yani ellerini su ile yıkamak anlamına gelir. 

 Annem hoşâb  yaptı? Hoşâfın aslı Hoşâb - dır.   

Hoşâb Farsça ve Kürtçe'de olan ortak bir kelimedir ve lezzetli su anlamına gelir.  

ab su demektir ve Farsçadır. 

Birde AB vardır. AB, Avrupa Birliğinin kısaltılmış halidir. 

Türkiye Cumhuriyeti hala AB'ye katılmak istemektedir. 

Türkiye hala AB'ye katılmak istiyor mu? 

AB- Avrupa Birliği 

ab- Farsça su 

11 Ocak 2026 Pazar

Velayet: Diğer Ebeveynle Elektronik Ortamda Yazışmanın veya Ona Yanıt Vermenin En İyi Yolu

Amerika Birleşik Devletleri'nde ve dünyanın dört bir yanında, çiftlerin yasal statüsüne bağlı olarak, ilişkilerin çoğunluğu ayrılık veya boşanma ile sonuçlanmaktadır. Çocuklarını birlikte yetiştirme konusunda bazı çiftler diğerlerinden daha başarılıdır. Bu yazı dizisinde, Amerika Birleşik Devletleri'nde iki çocuklarını birlikte yetiştirmeleri beklenen eski bir çiftin arasındaki yazışmaları paylaşacağım. Bu paylaşımlar, bu eski çiftin ilişkisinin yazılı tarihine, mahkeme belgelerine ve Our Family Wizard (OFW) adlı bir mahkeme uygulamasından alınan e-posta yazışmalarına, normal e-postalara, kısa mesajlara vb. dayalı olarak sunulan gerçeklere odaklanacaktır. Okuyucuların ebeveynlerden birine veya diğerine yönelik görüşlerini etkilememek için mümkün olduğunca objektif olmaya çalışacağım. Okuyucular, bu eski çiftin iletişimlerini, birbirlerine duydukları saygı düzeyini veya herhangi bir istismar edici davranışı, sunulan gerçek verilere dayanarak değerlendirmelidir. Umarım bu bilgiler, okuyucuların çocuklarının diğer ebeveynine yazarken daha doğru kararlar almalarına yardımcı olur. 

Bu eski çiftin çocuklarının iyiliği için doğru bir şeyler yapıp yapmadıklarını analiz etmeye çalışacağız. Onlar farklı olarak ne yapabilirler veya onların durumunda farklı yapılabilecek bir şey var mı? 

Aşağıdaki e-posta ekran görüntüsü OFW uygulamasından alınmıştır. Çocukların babasından  Jones Bey, annesinden ise Jones Hanım olarak bahsedeceğim. Anonim isimler dışında, diğer her şey gerçeğe dayalıdır.

Bu e-postanın gönderildiği sırada Jones Bey 63 yaşında bir erkekti. Kendisi 3 Şubat 2019 civarında Almanya'ya taşındı. Kendisi, Filipinler'den 30 yaşında bir kadınla beşinci evliliğini yapıyordu ve dört farklı kadından altı çocuğu vardı. Kendisi tam zamanlı olarak çalışıyordu ve Maryland eyaletinde kendine ait bir evi vardı. 

Jones Hanım, Haziran 2018'den beri Virginia'da yaşayan 38 yaşında bir kadındı. Jones Beyden boşandıktan sonra yeniden evlenmemişti. İki çocuğunu tek başına büyütüyordu. Kendisi tam zamanlı olarak çalışıyordu ve evinin sahibiydi. Ancak, ikisi arasında hala bir gelir farkı vardı ve Jones Bey, Jones Hanımdan sürekli olarak daha fazla para kazanıyordu. 

Bu davada Jones Bey davacı, Jones Hanım ise davalıydı. Jones Bey, Ağustos 2018'de Jones Hanım aleyhindeki koruma kararının süresi dolduktan kısa bir süre sonra, Ekim 2018 civarında Jones Hanıma karşı velayet değişikliği, nafaka ve mahkemeye itaatsizlik gerekçeleriyle dava açtı. Jones Hanıma mahkeme belgeleri hiçbir zaman tebliğ edilmedi ve Jones Bey, Kasım 2018'de ona tekrar dava açtı. 

İki gün süren mahkeme duruşmaları sırasında Jones Bey, yargıçtan Jones Hanımın kendisiyle OFW uygulaması üzerinden iletişim kurmasını emretmesini talep etti. Jones Bey, Jones Hanımın kendisiyle konuşmak istemediğini iddia etti ve bu iddia yanlış değildi. Yargıç, Jones Beyin talebini kabul etti, ancak Jones Beyin işten ayrılma koşullarının kendi isteğine bağlı olması nedeniyle, her iki tarafın da OFW'ye erişim masraflarını Jones beyin karşılaması gerektiği şartını ekledi. 

29 Ekim 2021 tarihinde mahkeme şu kararı verdi:

Tarafların, çocuklarla ilgili acil olmayan bütün iletişimler için Close uygulamasını (veya Jones Beyin her iki tarafın da OFW uygulamasını kullanma masraflarını karşılaması durumunda Our Family Wizard ("OFW") uygulamasını) kullanmalarına karar verilmiştir. Ayrıca, taraflar, Close veya OFW uygulamalarındaki iletişimlerinde Aile Mahkemesi Hizmetleri Ofisi'nin "E-posta Protokolü"nü temel alacaklardır. 

Yukarıdaki e-postada, Jones Bey, Jones Hanıma, 1 Kasım 2021 tarihinde, her ikisi için de OFW hesaplarını satın aldığını bildiriyor. Jones Bey, Jones Hanım ile iletişime geçecek bilinmeyen bir temsilciden bahsediyor, ancak iletişim yöntemine veya temsilcinin adına dair başka herhangi bir bilgi vermiyor. 

Bu e-postayı göndermek için OFW doğru bir yer mi? Jones Bey, Jones Hanımın OFW uygulamasına erişimi olmadığını ve e-postayı göremeyeceğini açıkça bildiği halde, bu e-postayı OFW üzerinden neden gönderdi? Bu bildirimi neden başka yollarla, örneğin e-posta, kısa mesaj veya WhatsApp üzerinden göndermedi?

Jones Bey, başka bir iletişim yöntemi kullansaydı Jones Hanımın onu tacizle suçlayabileceğini iddia edebilirdi. Ancak yukarıdaki e-postada "taciz" olarak yorumlanabilecek hiçbir şey yok.  Jones Bey, mahkemenin çocuklarıyla ilgili tüm iletişimlerde OFW'yi kullanmaları gerektiğini ve iletişimlerinin temelini OFW'nin oluşturması gerektiğini belirttiğini de vurgulayabilirdi. Buradaki kilit kelime "iletişimlerinin temeli olarak" ifadesidir. Kararda açıkça belirtildiği üzere, çocuklarıyla ilgili her türlü iletişimlerinin OFW platformu üzerinden yapılmalıdır ve çocuklarını içermeyen başka konuşmalar yapacaklarsa, birbirleriyle OFW platformu üzerinden iletişim kuruyormuş gibi yazışmaları gerekmektedir. 

Yukarıdaki e-posta çocuklarıyla ilgili mi? Jones Bey bu e-postayı OFW aracılığıyla göndererek neyi başarmış oldu?

1. İkimiz için de Family Wizard uygulamasını satın aldımBu açıklamayla Jones Bey, mahkeme kararına uyduğunu göstermek istemiştir.

2. Uygulamayı nasıl kuracağına dair talimatlar için bir temsilci tarafından yakında seninle iletişime geçilebilir. Bu açıklama, Jones Beyin, Jones Hanım ile iletişime geçilmesi için gerekli bilgileri OFW temsilcisine sağladığı izlenimini vermektedir. Ayrıca bu açıklama, onun eski eşinin hesabını kurma sorumluluğundan da muaf tutuyor. Onunla iletişime geçecek olan kişi, OFW temsilcisidir.  Eğer Jones Hanım uygulamaya erişim sağlayamamaya devam ederse, o bu e-postayı göstererek, kendi anlayışına göre bunun OFW'nun sorumluluğu olduğunu belirtebilir. 

3. Ben de hala öğreniyorum. Jones Beyin hâlâ öğrenme aşamasında olduğunu iddia etmesi, kendisini  uygulama hakkında çok fazla şey bilmeyen biri olarak göstermek istediğinin açık bir göstergesidir. Bu da, Jones Hanıma erişim veya bilgi sağlama sorumluluğunun kendisine ait olmadığı yönündeki iddiasını desteklemenin bir başka yoludur.

Bu e-posta amacına ulaştı mı? Doğru platform üzerinden gönderildi mi? Bu durum, bozulan ilişkilerine faydalı oldu mu? Bu e-postayı göndermek gerçekten gerekli miydi?

Öncelikle bu e-postanın amacını tanımlayalım. Bu e-postada Jones beyin amacı, Jones Hanıma her ikisi için de OFW uygulamasını satın aldığını bildirmekti. Bu e-posta belirli amacına hizmet etmiş olsa da, doğru platform üzerinden gönderilmemiştir. Bu e-posta, çocukların dahil olmadığı mahkeme kararıyla ilgiliydi. Jones Bey ve Jones Hanımın yalnızca çocuklarıyla ilgili konularda  OFW uygulaması üzerinden iletişim kurmaları gerekmektedir. Bu bildirimde çocuklardan bahsedilmedi, çocukların ihtiyaçlarına değinilmedi ve çocuklarla ilgili yapılması gereken herhangi bir işlemden söz edilmedi. Bu nedenle bu platformda yeri yoktu.  Bu içeriğin bu platformda yer almaması gerektiğinin ikinci bir sebebi de, Jones Hanımın uygulamaya erişimi olmaması ve erişim sağlayana kadar içeriği göremeyecek olmasıdır. OFW platformundaki e-postalar her zaman çocuklarla ilgili olmalıdır. Bu e-posta, Jones Hanıma yalnızca OFW'ye erişimi olmadığı için değil, aynı zamanda bu e-postayı OFW üzerinden göndermek uygunsuz olduğu için de kişisel e-posta adresi (gmail, yahoo, outlook veya telefon) üzerinden gönderilmeliydi. 

Yanlış platformda olmasına rağmen, yazılan e-posta mükemmel. Açık ve net bir şekilde ifade edilmiş. Eğer ebeveynlerden biri, konuyu açık ve net bir şekilde yazılı olarak ifade edebilirse, diğer ebeveyn onu herhangi bir yanlış davranışla suçlayamaz. Diğer ebeveyne e-posta yazmadan önce, e-postanızın amacını belirleyin ve ardından doğru platformu seçin. E-posta çocuklarınızla ilgili yoksa sizin ve diğer ebeveyn arasındaki bir sorunla mı ilgili? Çocuklarınızla ilgiliyse, OFW'yi kullanın. Eğer konu başka bir şeyle ilgiliyse, başka platformları kullanın.

Çocuğunuzun veya çocuklarınızın diğer ebeveyniyle iletişim kurmak için OFW platformunu daha önce kullanıp kullanmadığınızı lütfen bana bildirin. Gönderdiğiniz e-postaların belirli bir amacı var mıydı?

30 Kasım 2025 Pazar

Şiir: Dirdir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Acı çek, benimle acı çek! Acımı hisset, hisset beni,

Akıl yürüt benimle, dinle beni,

İçimde derin bir acı,

Kayıbım

Ne yapacağını bilmiyorsun, feryadıma yardım edebilir misin?

  

Görünüşte onurlu davranışlar ama hepsi berbat,

Çok iyi rol yaptın,

Beni kandırabilirdin,

Hayır! Hayır! Hayır! Artık değil,

Benimle sevişirken, yalan söyledin ve nefret ettin,

Dürüstlük hayatının bir parçası değildi,

Berbatsın!Sen berbat birisin!

  

Aptal bir haydut olmaktan gurur duyma,

Başkalarıyla teleseks yapmakhiç anlamı yok,

Seni erkeksi yapmaz,

Berbatsın! Evet sen berbat birisin!


 

Williams, C. (Jan 24, 2014) Bilabilabila. Canan Williams tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2025/10/lalalala.html 

27 Kasım 2025 Perşembe

Kurmanci Dersi 1: Kurmanci de Aa nın Anlamı ve Telafuzu

Kürt halkının sömürgeleştirilmesi topraklarının ve kaynaklarının birden fazla resmi ülke tarafından kontrol edilmesi nedeniyle Kurmanci dilinde Aa harfi bir çok kez yanlış kullanılabiliyor.  Aşağıda Aa harfinin Kurmanci'de üç doğru kullanımını bulacaksınız.  

1. Aa, Kurmanci alfabesinin ilk harfidir. Türkçe'de olduğu gibi, Aa harfi cümlede kullanıldığı yere göre ya büyük harf A yada küçük harf a olarak kullanılır.  

Aa Kurmanci'de de Türkçedeki aynı sesi  Aa çıkarır. 

Örnekler:

-Azad - Özgür

 -Anemetî - Emanet

-Agir - Ateş

-Axa - Ağa

2. Aa harfinin ikinci bir kullanımı ise bir şeyin tam yerini belirtmektir. 

Min hilneda, lê a wira bû - Ben almadım ama burada idi.

Ewî digot yê a niha li wir be - Onun (erkek) dediğine göre şuan burda olmalıydı.

3. Üçüncü kullanım ise iyelik ekidir.

Örnekler:

Ewî hat ç'eleka xwe bir malxwe - Gelip ineğini evine götürdü.

K'eça wî hat mala me -  Kızı bizim eve geldi.

Golika çeleka wî gihan ên çelekê diketand - İneğinin buzağısı ineğin memesini ısırıyordu. 

2 Kasım 2025 Pazar

İngilizce Dersi 1: Aa nın Anlamı ve Telafuzu

Aa
Aa  harfi, Türkçe'de olduğu gibi, İngilizce'de de alfabenin ilk harfidir. A yada A İngilizce'de cümle içinde kullanıldığı yere göre ya büyük harf A olarak yada küçük harf a olarak kullanılır. 

Aa 

 örnekler: 

 Apple: Elma

Alarm: Alarm 

A harfinin ingilizce'de ikinci bir kullanımı da, öğrencinin çalışmasını en yüksek düzeyde derecelendiren bir nottur.

1900 yılından önce Amerika Bileşik Devletlerinde her okulun kendine özgü bir not sistemi vardı. 1900 yılından sonra zorunlu K-12 eğitimiyle birlikte not vermenin standartlaştırılması gerekti ve 1940'lara gelindiğinde A-F not sistemi baskın not sistemi oldu ve bu not sistemi ile beraber iki diğer sistem ortaya çıktı: 4.0 sistemi ve yüzdelik sistemi. Türkiye farklı zamanlarda bu sistemleri ödünç alıp kullanmıştır ve hala kullanmaktadır. 

Örnekler:  

Jimmy received an A in Science. (Jimmy Fen Bilgisi dersinden A aldı).

Allen didn’t get an A in math. (Allen matematikten A almadı).

Not olarak A her zaman büyük harf ile yazılır.

A harfining son kullanımı ise, belirsizlik eki anlamına gelir. Belirsizlik eki nedir? Belirsizlik eki, bir isim tamlaması gerektiren ve atıfta bulunulan şeyin belirli olmadığını ima eden ektir. İngilizce'de a yada an ekleri bu belirsizlik rolünü üstlenir. Genel olarak belirsizlik eki bir söylemin içine yeni kavramlar katmak için kullanılır. Aa, belirtilmemiş veya kimliği belirlenemeyen bir kişiyi belirtmek için de kullanılır; anlamı, bir şey ya da biridir. 

Örnekler:  

There is a man outside. (Dışarıda bir adam var).

There is a girl in front of the building. (Binanın önünde bir kız va
r).

She bought me a book. (O bana bir kitap aldı).

Government is an art. (Devlet bir sanattır).

He went to a public school. (Bir devlet okuluna gitti).    

a dan sonra gelen kelime eğer sesli harf ile başlıyorsa a nın yerine an kullanılır "Government is an art" örneğinde görüldüğü gibi.


Kendi örneklerinizi bizimle paylaşın. 



5 Ekim 2025 Pazar

Şiir: Dil

 

Dil bıçak gibi çok keskindir,

Bıçaktan daha keskindir, hatta daha da kötüsü, kılıçtan da keskindir,

Derinden keser, yüreğin içinden geçer,

Kanatır, kanatır da kanatır. 

 

Yıllar geçer kanaması durur 

Ama geriye bir şey kalır, yara izleri,

Her dokunduğunda aynı ızdırabı hisseder,

Belki, sadece belki, bir gün, tüm yara izleri yok olur.

 

Dilediği keşke diliyle hiç kavga etmeseydi,

Asla geri alamaz bir kez yapılıp söyleneni,

 Unutmak ya da affetmek kolay değildir, 

Ama kin tutmak daha da zordur.

Williams, C. (2013, August 13) The Tongue. Canan Williams tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2024/10/the-tongue.html

Şiir: Rüyalardaki Mutluluk



Gerçek şu ki... Ne! Gerçek diye bir şey yok,

Deliliğin gözlerinin içine bakıyorum,

Rüyalarda yaşıyoruz, bir türlü anlam veremiyorum,

 Rüyalarda daha mutluyuz, bir türlü bırakamıyorum.

 

 Uyan! uyan!!! Hayır, istemiyorum,

Uykuda kalmak istiyorum, orda mutluluk var,

 Zıplayabilirim, uçabilirim ve harika seks yapabilirim,

Gerçek hiçbir şey bunun yerini asla alamaz.

 

Tamam, şimdi uyanığım,

Şiddet aşırı düzeyde,

Nefret dayanılmaz,

Çocukların cesetleri var her yerde,

İyilik önemini kaybediyor,

Şeytan var her yerde.

 

Şeytanın iki gözü ve bir burnu,

Kısa saçları, kasları ve çok uzun bir boyu var.

 

Gerçek şu ki... Ne! Gerçek diye bir şey yok,

Deliliğin gözlerinin içine bakıyorum,

Rüyalarda yaşıyoruz, bir türlü anlam veremiyorum,

 Rüyalarda daha mutluyuz, bir türlü bırakamıyorum.


 Williams, C. (July 25, 2013) Happiness in Dreams. Canan Williams tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2024/12/happiness-in-dreams.html

Mahalle: Calvert Deniz Müzesini (CMM) Solomons, Maryland, Amerika Birleşik Devletleri

Calvert Deniz Müzesi ziyaretinizi planlamadan önce, tarihiyle ilgili en önemli gerçekleri, neler sunduğunu ve 9,00 ile 11,00 $ giriş ücreti ödemeye artı günün yarısı ile dörtte üçünü geçirmenize değip değmeyeceğini öğrenmelisiniz. Kemerlerinizi bağlayın, Calvert Deniz Müzesi hakkında bilmeniz gereken her şeyi burda bulacaksınız. Ayrıca giriş için ne kadar ödemeniz gerektiğine ilişkin bir maliyet tahmini size sunulacaktır ve son olarak hediyelik eşya dükkanından bir şey satın almalı mısın?

1970 yılında kurulan Calvert Deniz Müzesi, iki deniz feneri ve ziyaretçileri suya çıkarabilen iki ikonik Chesapeake çalışma teknesiyle Doğu Yakası'nda benzersiz bir müzedir. Müze, Chesapeake Körfezi'nin eşsiz bir hikayesini anlatmak için tarih öncesi bir geçmiş, denizcilik mirası ve doğal ortamlar sunuyor. Vatozlar, nehir su samuruları ve Akvaryumlarda balıklar bulunur ve Smithsonian dışında nadiren bulunan en büyük Miyosen fosil koleksiyonuna sahiptir. Calvert Deniz Müzesi, Patuxent Nehri ile Calvert County, MD'deki Chesapeake Körfezi'nin birleştiği noktada yer almaktadır. Eşsiz konumu, müzenin bölgeden geçen birçok ziyaretçi için odak noktası olmasını sağlıyor. Müze, sergiler, eğitim programları, tekne gezileri ve iki deniz fenerinden oluşan rehberli deniz feneri turu aracılığıyla Güney Maryland'in denizcilik ve ekolojik tarihini ayrıntılarıyla anlatıyor. Müze, güzel manzaralara sahip, yürünebilir bir iskele aracılığıyla yerel sahil erişimi sağlayan Solomons, MD'de bulunmaktadır. Yakındaki restoranlar ve mağazalar da yürüme mesafesindedir.

 Müze ilk kurulduğunda John Bluster adında bir adamın sahip olduğu arazi üzerine inşa edilmişti. John Bluster hakkında fazla bir şey bilinmiyor.  Burası geçici bir tesisti. 1973 yılında müze kalıcı hizmetler için boş Solomons İlk Okulu'na taşındı. 1975 yılında müze şu anki konumu olan 14200 Solomons Island Road, Solomons, MD 20688'e taşındı ve o zamandan beri orada faaliyet gösteriyor. Müze ayrıca 1975 yılında Calvert Denizcilik Müzesi'nden Calvert Deniz Müzesi'ne değiştirilerek isim değişikliğine uğradı. 1981 yılında Calvert Deniz Müzesi, Amerika Müzeler Birliği tarafından akredite edildi; bu, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yalnızca 300'den biraz fazla müzeye verilen bir onurdur. 

Bu müzenin kuruluşunda görev alan kişiler şunlardır:

  • Daniel Barrett Jr., 
  • William Dovel, 
  • Alton Kersey, 
  • Joseph C. Lore Jr.,
  • LeRoy "Pepper" Langley. 

Müzenin ön girişinde bulunan bir plakette kalıcı olarak tanınmışlardır. Bu kuruculardan bazıları hala hayattadır. Bugün müze bir kurul tarafından yönetiliyor. Ağırlıklı olarak Anglo-Sakson yönetim kurulu 18 yönetim kurulu üyesinden oluşuyor; Bu müzeyi yöneten yedi kadın (bir siyah, bir Asyalı ve bir ırk bilinmiyor) ve 11 erkek (bir siyah ve bir ırk bilinmiyor). Misyonu aşağıda belirtilmiştir: 

Calvert Deniz Müzesi, Güney Maryland'in kültür ve doğal tarihinin toplanması, korunması, araştırılması ve yorumlanmasına adanmış, kamuya açık, kar amacı gütmeyen, eğitici, bölgesel odaklı bir müzedir. Kendimizi üç temamızın sunumuna adadık: bölgesel paleontoloji, gelgitli Patuxent Nehri'nin ve bitişik Chesapeake Körfezi'nin nehir ağzı yaşamı ve bu suların denizcilik tarihi. Müze, Calvert County Hükümetinin bir parçasıdır. 

Calvert Deniz Müzesi, 1970 yılında kurulduğundan bu yana sürekli genişlemektedir. Calvert Deniz Müzesi Topluluğu, müzeyi bağış toplama ve etkinlikler yoluyla desteklemek amacıyla 1984 yılında kar amacı gütmeyen bir üyelik kuruluşu olarak kuruldu. Derneğin ülke çapında 3.000'e yakın üyesi bulunmaktadır. Dernek personeli Müze Mağazasını işletiyor, bağışlar yazıyor, üyeliği yönetiyor ve Waterside Müzik Dizisi gibi bağış toplama etkinliklerini yönetiyor. Yönetim Kurulu üyeleri aynı zamanda Derneğin Yönetim Kurulu görevini de yürütür. Üyelik ücretleri bireysel, aile vb. kriterlere göre değişmektedir. 

 Müzenin çocuklara ve yetişkinlere sunabileceği çok şey var ama özellikle çocuklar için çok eğitici ve uygulamalı bir deneyim. Küçük bir müze olduğundan bu müzeyi ziyaret etmek için ülke çapında seyahat etmeniz önerilmez, ancak eğer bölgedeyseniz ve ne yapmanız gerektiğini merak ediyorsanız bu müze tam da ziyaret edilecek yer. 

Giriş ücretli olup bu ücrete müze ve deniz feneri turları dahildir, tekne turu dahil değildir. Deniz fenerleri ve tekne turlarını ayrı bir yazıda ele alacağız. Müzenin girişi ne kadardır ve ne kadar olmalıdır? Toplumun yararına olacak şekilde ücret sistemi ziyaretçilerin toplumsal katkılarına göre yeniden düzenlenmelidir. İlçeyi desteklemek için vergi ödeyen yetişkin Calvert County sakinleri, bu müzeye girmek için ücret ödememelidir.  Zaten vergileriyle ilçeye katkıda bulunuyorlar. Yetişkin Calvert County sakinleri, Calvert County'de geçerli bir adrese sahip geçerli bir sürücü ehliyeti ve bir sosyal güvenlik numarası veya vergi kimlik numarası sunabildikleri sürece müzeye ücretsiz girebilmelidirler.  Millet olarak çocuklarımızın kültürel ve tarihi gelişimlerine destek olmalıyız, dolayısıyla 15 yaş ve altındaki çocukların müzelere ücretsiz girip keşfetmesi gerekiyor. Yeter ki Amerika Birleşik Devletleri'nin 50 eyaletinin herhangi birinden bir devlet okuluna kayıtları olsun. Köle soyundan gelen siyah Amerikalıların yanı sıra kabile birlikteliği kanıtı olan Amerikalı yerli kabile üyeleri de müzeye ücretsiz girmelidir. Maryland vergi mükellefi/mukimi olan ilçe dışından gelen yetişkinler mümkün olan en düşük giriş ücretini (muhtemelen 3,00 $) ödemeli ve diğer 49 eyaletteki yetişkinler vergi mükellefleri/sakinleri ikinci en düşük ücreti (muhtemelen 5,00 $) ödemeli ve geçerli bir pasaporta sahip yabancı sakinler/turistler 9,00 $ ödemelidir. Herhangi bir belgeye sahip olmayan herkesin 11,00$ giriş ücreti ödemesi gerekmektedir. Müzeyi desteklemek için bağış ve üyelikler teşvik edilmelidir. Geleceğe sağlıklı genç nesiller yetiştirmek için millet olarak bu tür müzelere daha çok ihtiyacımız var. Bu ücret sistemi, Calvert County topluluğunun düzgün ve adil bir şekilde desteklenmesini sağlar. Ne yazık ki müzede 9,00$ ile 11,00$ arasında değişen standart bir ücret sistemi var ve bu da ordaki sakinlerin ve diğer ziyaretçilerin katkısı arasında pek bir ayrım yapmıyor. Ücretler Calvert Deniz Müzesi web sitesinde mevcuttur.

İnsanların Calvert Deniz Müzesi'ni ziyaret etmelerini gönülden tavsiye ederim. 2021 yılında çocuklarımla birlikte ziyaret ettim ve burayı çok eğitici ve kültürel buldum. Müzenin girişinde birbirinden ilginç şeylerle dolu güzel bir hediyelik eşya dükkanı var. Kızım doldurulmuş deniz gergedanı istedi ve hala onu seviyor. Hala yepyeni görünüyor ve fiyatı 9,99 dolardı, bu yüzden hediyelik eşya dükkanından alışveriş yapmaya hiçbir itirazım yok çünkü o zamanlar fiyatlar bana makul görünüyordu. Hediyelik eşya dükkanındaki ve kasadaki işçiler güler yüzlü ve misafirperverdi. Son olarak Calvert Deniz Müzesi'nde konserler için güzel bir sahne bulunuyor. Sizlerin deneyimlerinizi ve düzeltilmiş ücret önerilerim hakkındaki düşüncelerinizi duymakla istiyorum. Lütfen aşağıya yorum yapın ve düşüncelerinizi bana bildirin.

(1970, October 18) Calvert Marine Museum, https://www.calvertmarinemuseum.com/

Şiir: Yangın

Gönlümü hoş et, aşkla yanıyorum,

Vücudumda yangın var, senin o sevdiğin yerde,

Tutkumu hisset, aç gözlerini, gör neye sahip olabileğini,

Alevlerimi düşün, aşkımı reddetme,

 

Bu yenilmez alev gelir içten dışa,

Yakar vücudumdaki her molekülü sorunsuzca,

Görünmezliği daha da doğrulaştırır, 

Tutkularım çok güçlü, düşünceye tutunma,

Hiçbir şey durduramaz benim bedenimle kalbimi. 


Williams, C. (2013, August 9) Burning. Canan Williams tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2024/10/burning.html

24 Ağustos 2025 Pazar

Kitap Değerlendirmesi: Gölgelerdeki Sırlar

Bu kurgusal hikaye Roylin adında bir lise öğrencisinin etrafında şekilleniyor. Roylin hakkında öğrendiğimiz ilk şey şu: annesi ve dört kardeşiyle birlikte yoksulluk içinde yaşamaktadır. Roylin'in olumsuz davranışları hakkında birkaç noktaya değinmek için hikayenin başında Roylin'a ve kardeşleri ve annesine fiziksel şiddet uygulayan babasından kısaca bahsediliyor. Roylin'in annesi babasından boşanıyor ve Roylin, ailenin en büyük oğlu olarak annesine destek olmak için ailede daha olgun bir rol üstleniyor. Sabahları kendi okuluna gitmeden önce kız kardeşini onun okuluna bırakıyor. Okuldan sonra işe gidiyor. Annesi akşamları ve geceleri çalışırken küçük kardeşlerine de Roylin bakıyor.

2001 de Basılmıştır
Ayrıca kitabın ilk bölümde silahlı şiddete de kısaca değiniliyor. Yazar, Roylin'in parkta diğer öğrenciler tarafından silahla vurulduğunu belirtiyor. Saldırganların isimleri ve başlarına ne geldiği dışında bize başka herhangi bir bilgi verilmiyor. Kitap başladıktan kısa bir süre sonra, on yedi yaşındaki bu esmer tenli gencin, Batı Afrika kökenli bir birey olduğunu ve fakirlerin yaşadığı devletin ödemelerini yaptığı binlarda yaşadığını anlıyoruz. Ayrıca okuldaki en terbiyeli çocuk olmadığı için güvenilir bir arkadaş çevresinin olmadığını öğreniyoruz. Kendini 'serseri' olarak görüyor ve yalnızlaştıkça yalnızlaşıyor.

Hikaye Roylin'in Korie adında güzel bir kıza göz koymasıyla başlar. Korie başka bir okuldan transfer olan bir öğrencidir ve Roylin'in okulu olan Bluford Lisesi'ndeki ilk günüdür. Roylin, Korie ile konuşan ilk kişi olur ve birlikte geçirdikleri ilk öğle yemeğinde Roylin, Korie'ye çalıştığını ve çok para kazandığını söyleyerek onu etkilemeye çalışır. Korie kan kokusunu alır ve Roylin'e 300,00 dolar değerinde elmaslarla süslü güzel bir altın kolyeye gönlünü kaptırdığını söyler. Gerçekte Roylin'in kazandığı para annesinin arabasına ve arabanın sigorta ödemelerine gitmektedir ve Roylin'in normalde harcayabileceği sadece 50,00 dolar kalmaktadır. Roylin geriye kalan 250,00 doları bulabilmek için seçeneklerini düşünmeye başlar; belki annesi? yok annesi zar zor geçindiriyor ailesini. Bir arkadaşı? yok pek arkadaşı yok. Yada bir komşusu? İşte tam bu noktada hikâyenin konusu okuyucu için ilgi çekici olurken Roylin için karmaşık bir hal alıyor. Roylin komşusunu ziyarete gidiyor ve komşusunu uyurken buluyor. Komşusu uyurken Roylin komşusunun cüzdanından para alıyor. Komşusu Miller beydir. Yıllarca Roylin için adeta bir büyükbaba gibi olan bir insandır. Ertesi gün Roylin, suçluluk duymaya başlayınca Miller beyle aldığı para hakkında konuşmaya karar verir. Tembel bir adam olan bina yöneticisi Miller beyin Roylin'in parasını çalmasından dolayı öldüğünü söyler Roylin'a. Bina yöneticisi Roylin'a şantaj yapar ve der, ya binadaki onarımlara yardım edersin yada seni polise ihbar ederim. 

Hikayede Suç ve Ceza esintileri var. Çoğunluğu Batı Afrika kökenli olan bir genç, yaptığı şeyden dolayı suçluluk duyuyor ancak suçunun bedelini ödemek için yetkililere başvuramıyor.  Roylin okulda sevilmeyen biridir ve Korie'nin hediyeye odaklanması nedeniyle Roylin'la ilişkisi bozuluyor. Roylin, Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD'de) yaşayan, çoğunluğu Batı Afrika kökenli, tipik bir gençtir. Kendini bulmaya çalışırken her zaman doğru kararlar alamaz. Hikaye, ABD'de yaşayan ağırlıklı olarak Batı Afrika kökenli olanların hayatlarının toplumsal boyutuna değinmiyor. Ergenlik çağındaki bir çocuğun, toplumun bütün kurallarını, sınırlarını ve fırsatlarını pek dikkate almadan yaptığı eylemlerin öyküsüdür. Bireysel eylemlere odaklanılmıştır. Roylin'in çok az destek sistemi vardır. Annesi beş çocuklu boşanmış bir annedir; en büyüğü on yedi yaşında, en küçüğü ise beş yaşından küçüktür. işi vardır ama başka bir destek sistemi yoktur, çünkü desteğinin büyük bir kısmı Roylin'e bağlı. Roylin'in de arkadaşları yok ve dayanabileceğı neredeyse hiç kimsesi yok. 

Hikayenin konusunu çok ilgi çekici buldum ve okumaktan keyif aldım. Ergenlik çağındaki gençlerin yüzeyselliğine ve arkadaşsız bile olsalar akranlarının baskısından -erkek veya kız farketmeksizin- dolayı davranışlarının nasıl şekillendirebileceğine odaklanıyor. Yazar uzun yıllar lise öğretmenliği yapmıştır. Açıkçası, öykülerini öğrencilerindeki gözlemlerine dayanarak yazmıştır, dolayısıyla çoğu davranışı doğru bir şekilde yansıtabiliyor. Ancak, muhtemelen esmer tenli Batı Afrikalıların davranışlarının bir çoğunu hala gözden kaçırıyor. 

150 sayfadan daha az bir kitap ve oldukça hızlı okunabiliyor. İki kez okudum ve iki çocuğuma da okuttum. Oğlum Roylin'in Korie'ye yönelik davranışlarından ve göndermelerinden memnun olmadı. Roylin'in Korie'ye, 'ona pahalı bir hediye verdiğimde o benim olacak' şeklinde hitap etmesinden hoşlanmadı. Oğlumun söylediklerinin ilginç olduğunu düşündüm. Ne kızım ne de oğlum Korie'nin cinselliğini kullanarak erkekleri etkilemesinden ve dürüst olmamasından hoşlandı. Çocuklarım ana karakterlerle özdeşleşemediler.  

Roylin'in Miller beye yaptıklarını düzeltmek için yaptığı yolculuğun hikayesi kendi kendine gelişiyor ve biz de hikayenin dikkatle okuyoruz. Hikaye sonunda beklenmedik ama keyifli bir şekilde bitiyor. 

Bu kitabı satın almadım. Halk kütüphanesindeki ücretsiz kitap rafından aldım. Çoğunlukla Batı Avrupalı soyundan gelen bir yazar tarafından, çoğunlukla Batı Afrikalı soyundan gelen bir karakter hakkında yazılmış çağdaş bir hikayedir. Dışarıdan gelen bir gözlemci başka bir insan groubunun hayatlarına dair bir hikayede daha objectif bir hikaye yazabilir; yada bu kişi hikayeyi önyargıyla, olumlu veya olumsuz, doldurabilir ve gerçekliği çarpıtabilir. ABD'de çoğunluğu Batı Afrika kökenli olanların yaşadığı bölgelderde, evde, okulda ve toplumda şiddetin izleri ve bugün bile varlığını sürdüren güçlü bir yoksulluk kokusu olmasına rağmen, bu hikayede umut, sevgi ve kardeşlik var. Bu nedenle, bu hikayenin dengeli bir önyargıyla doldurulduğunu ve iyi sunulduğunu düşünüyorum.
Tavsiye ediyorum.

5 Temmuz 2025 Cumartesi

Siyasi Makale: Federalist 3

Aynı Konu Devam Ediyor: Dış Güç ve Nüfuzdan Kaynaklanan Tehlikeler Hakkında

New York Eyaleti Halkına:

Bu yeni bir gözlem değildir herhangi bir ülkenin insanları (eğer Amerikalılar gibi zeki ve bilgiliyseler) nadiren benimser ve uzun yıllar boyunca kendi çıkarlarına saygı göstermeyen hatalı bir görüşe ısrarla devam etmezler. Bu düşünce doğal olarak Amerikan halkının çok uzun zamandır sahip olduğu ve tüm genel ve ulusal amaçlar için yeterli yetkilere sahip, tek bir federal hükümet altında sıkı bir şekilde birleşmeyi sürdürmelerinin önemini hep birlikte anlayamak olan bu  yüksek görüşe büyük bir saygı yaratma eğilimindedir.

John Jay (1745-1829)

Bu görüşü doğurmuş gibi görünen nedenleri daha dikkatli değerlendirip araştırmaya çalıştıkça, daha çok ikna edici ve kesin olduklarına ikna oluyorum. 

Akıllı ve özgür insaların dikkatlerini yöneltmelerini gerekli buldukları pek çok nesne arasında, insanların GÜVENLİKLERİNİN sağlanması birinci sırada olarak görünüyor. İnsanların GÜVENLİKLERİ şüphesiz çok çeşitli koşullar ve hususlarla ilişkilidir, ve sonuç olarak onları kesin ve kapsamlı bir şekilde tanımlamak isteyenlere büyük bir hareket serbestliği sağlar. 

şuanda onun güvenlikle olan ilişkisine dayalı olarak ve ayrıca iç nedenlerden kaynaklanan GİBİ TÜRÜ tehlikelerden olduğu gibi YABANCI SİLAHLARDAN ve ETKİLERDEN kaynaklanan tehlikelere karşı sadece barış ve huzurun korunması açısından değerlendireceğim. Bunlardan birincisi ilk sırada yer aldığından, ilk tartışılanın bu olması doğrudur. Bu nedenle, insanların samimi bir Birlik konusunda haklı olup olmadıklarını incelemeye devam edelim, etkin bir ulusal hükümet altında, onlara yurt dışından gelen DÜŞMANLIKLARA karşı tasarlanabilecek en iyi güvenliği sağlıyor.

Olmuş olan ya da dünyada olacak savaş sayısı GERÇEK veya NUMARADAN; KIşKIRTICI veya DAVET EDECİ olabilir ve her zaman bu sebeplerin sayısı ve ağırlığı ile orantılıdır. Eğer bu söylenen adilse, BİRLEŞİK AMERİKA ve BÖLÜNMÜŞ Amerika tarafından bu kadar çok sayıda ADALETLİ savaş nedenlerinin gösterilip gösterilmeyeceğini araştırmak faydalı olacaktır; çünkü eğer Birleşik Amerika muhtemelen sebeplerin en azını verecek olursa, o zaman Birliğin, bu bakımdan, insanları diğer uluslarla barış içinde koruma eğiliminde olduğu ortaya çıkacaktır.  

SAVAŞIN ADALETLİ nedenleri, çoğunlukla, anlaşmaların ihlalinden ya da doğrudan şiddetten kaynaklanmaktadır. Amerika zaten en az altı yabancı ülkeyle anlaşmalar imzaladı, ve hepsi, Prusya hariç denizciler, ve bu nedenle bizi rahatsız edebilir ve yaralayabilir. Ayrıca Portekiz, İspanya ve İngiltere ile de geniş ticareti var ve ikincisiyle ilgili olarak ayrıca ilgilenilmesi gereken komşuluk durumu da vardır.

Bütün bu güçlere karşı ulusların kanunlarına uyması Amerika'nın barışı açısından büyük önem taşımaktadır, ve bana öyle geliyor ki, bu, on üç ayrı Devlet veya üç veya dört ayrı konfederasyon tarafından gerçekleştirilebileceğinden çok, tek bir ulusal hükümet tarafından daha mükemmel ve zamanında gerçekleştirilecektir. 

Çünkü etkin bir ulusal hükümet kurulduğunda, ülkedeki en iyi adamlar sadece hizmet etmeye razı olmakla kalmayacak, aynı zamanda genel olarak ülkeyi yönetmek için de atanacaklardır; çünkü, her ne kadar şehir veya ülke veya diğer sözleşmeli nüfuz, insanları eyalet meclislerine, senatolara veya adalet mahkemelerine veya idari departmanlara yerleştirebilse de, yetenekler konusunda daha genel ve yaygın bir itibara sahiptir, insanları ulusal hükümete bağlı makamlara tavsiye etmek için diğer nitelikler de gerekli olacaktır; özellikle de ulusal hükümet en geniş seçim alanına sahip olacağından, ve bazı eyaletlerde alışılmadık olmayan uygun kişi eksikliğini asla yaşamayacaksınız. Dolayısıyla, ulusal hükümetin idaresi, siyasi danışmanları ve yargı kararları tek tek Devletlerin kararlarından daha bilge, sistematik ve mantıklı olacak ve sonuç olarak diğer uluslara göre daha tatmin edici ve bizim açımızdan daha fazla GÜVENLİ  olacaktır. 

Çünkü, ulusal hükümet altında, anlaşmalar ve anlaşma maddelerinin yanı sıra ulusların kanunları her zaman bir anlamda açıklanacak ve aynı şekilde uygulanacaktır; oysa on üç Devlette aynı noktalar ve sorularla ilgili kararlar veya üç veya dört konfederasyonda her zaman uyum veya tutarlılık sağlanmayacaktır; Bunu, farklı ve bağımsız hükümetler tarafından atanan bağımsız mahkemelerin ve yargıçların çeşitliliğinin yanı sıra, bunları etkileyebilecek farklı yerel kanunlar ve çıkarlar da olabilir. Konvansiyonun bu tür soruları yalnızca tek bir ulusal hükümet tarafından atanan ve ona karşı sorumlu olan mahkemelerin yargı ve karar yetkisine bırakmasındaki bilgeliği yeterince takdir edilemez. 

Çünkü mevcut kayıp veya avantaj ihtimali, çoğu zaman bir veya iki Devletteki iktidar partisini iyi niyet ve adaletten sapmaya sevk edebilir; ancak diğer Devletlere ulaşmayan ve dolayısıyla ulusal hükümet üzerinde çok az etkiye sahip olan veya hiç etkisi olmayan bu ayartmalar sonuçsuz kalacak ve iyi niyet ve adalet korunacaktır. Britanya ile yapılan barış antlaşması durumu bu mantığa büyük bir ağırlık katıyor.

Çünkü, bir Devletteki iktidar partisinin bu tür ayartmalara direnmeye istekli olması gerekse bile, bu tür ayartmalar Devlete özgü koşullardan kaynaklanabileceği ve genellikle de meydana geldiği ve çok sayıda sakini etkileyebileceği için, iktidar partisi bu ayartmaya karşı çıkabilir. Düşünülen adaletsizliği önlemek veya saldırganları cezalandırmak her zaman isteyip de mümkün olamayabilir. Ancak ulusal hükümet, bu yerel koşullardan etkilenmediği için, ne kendisi bu yanlışı yapmaya teşvik edilecek ne de başkaları tarafından yapılan yanlışı önlemek veya cezalandırmak için güç veya eğilim isteyecektir. 

Bu nedenle, şu ana kadar, anlaşmaların ve ulusların kanunlarının kasıtlı veya tesadüfi ihlalleri SADECE savaş nedenleri oluşturduğundan, bunların tek bir genel hükümet altında tutuklanması, birkaç küçük hükümet altında yakalanmaktan daha kolaydır ve bu bakımdan ilki, GÜVENLİK'ten yanadır.

Doğrudan ve hukuka aykırı şiddetten kaynaklanan haklı savaş nedenlerine gelince, iyi bir ulusal hükümetin bu tür tehlikelere karşı başka herhangi bir yerden elde edilebilecek olandan çok daha fazla güvenlik sağladığı bana aynı derecede açık görünüyor.

Çünkü bu şiddetler çoğunlukla bütünden ziyade bir parçanın tutku ve çıkarlarından kaynaklanıyor; Birlikten ziyade bir veya iki Devletin. Ne kadar zayıf olursa olsun, mevcut federal hükümetin saldırıları henüz tek bir Yerli Amerikalı savaşına yol açmadı; ancak suçları sınırlamak veya cezalandırmakta yetersiz olan veya isteksiz olan ve birçok masum sakinin katledilmesine fırsat veren bireysel Devletlerin uygunsuz davranışlarıyla kışkırtılan Amerikanın yerlilerinin düşmanlıklarının birkaç örneği vardır.

Komşusu olan İspanyol ve Britanya topraklarının, bazı eyaletlerle sınır komşusu olup bazılarıyla olmaması, doğal olarak kavga nedenlerini ve doğrudan sınırları sınırlandırıyor. Sınırdaki Devletler, eğer varsa, ani bir öfke dürtüsü ve hızlı bir görünür ilgi veya zarar duygusu altında, büyük olasılıkla doğrudan şiddet yoluyla bu uluslarla savaşı kışkırtacak olanlar olacaktır; ve hiçbir şey bu tehlikeyi, bilgeliği ve sağduyusu, doğrudan ilgili tarafları harekete geçiren tutkular tarafından azaltılmayacak bir ulusal hükümet kadar etkili bir şekilde önleyemez.

Ancak ulusal hükümet yalnızca daha az sayıda haklı savaş nedeni sunmakla kalmayacak, aynı zamanda bunları dostane bir şekilde çözüme kavuşturmak da onların elinde olacaktır. Daha ılımlı ve soğukkanlı olacaklar ve bu bakımdan, diğer konularda olduğu gibi, suçu işleyen Devletten daha bilinçli hareket etme kapasitesinde olacaklar. İnsanların olduğu gibi devletlerin de gururu, doğal olarak onları tüm eylemlerini haklı çıkarmaya yöneltir ve onların hatalarını ve kusurlarını kabul etmelerine, düzeltmelerine veya onarmalarına karşı çıkar. Ulusal hükümet, bu tür durumlarda, bu gururdan etkilenmeyecek, ancak onları tehdit eden zorluklardan kurtarmak için en uygun araçları düşünmek ve karar vermek için ılımlılık ve açık yüreklilikle ilerleyecektir.

Ayrıca, güçlü bir birleşmiş ulus tarafından kabullerin, açıklamaların ve tazminatların sıklıkla tatmin edici olarak kabul edildiği iyi bilinmektedir; bu, çok az dikkate veya güce sahip bir Devlet veya konfederasyon tarafından teklif edildiğinde yetersiz bulunarak reddedilecektir.

1685 yılında Cenova eyaleti XIV. Louis'yi rahatsız ettikten sonra onu yatıştırmaya çalıştı. XIV. Louis kendisinden af ​​dilemek ve şartlarını almak için Doge'lerini veya baş yargıçlarını dört senatörle birlikte FRANSA'ya göndermelerini talep etti. Barış uğruna ona boyun eğmek zorunda kaldılar. Herhangi bir durumda İspanya'dan, Britanya'dan ya da herhangi bir GÜÇLÜ ulustan benzer bir aşağılanmayı talep eder miydi ya da alır mıydı?

  PUBLIUS.

Jay, J. (1787 November 3) Federalist 3. The Independent Journal. Canan Williams tarafından İngilizce'den Türkçe'ye çevirilmiştir. https://historicalmenwomenplaces.blogspot.com/2023/09/federalist-no-3-author-john-jay.html